One Script film

“Huyog kang Tyempo”

Ni: Reynaldo J. de la Peña

Intru: Naka pukos sa itum nga eskren kag amat-amat isa ka “frame-painting”  kang pamilya nasab-it sa dinding ang makit-an. Isa ka bata nga babae ang napatungaan ka ana ginikanan nga manami ang yuhum. Samtang may boses ka lalaki nga naga idad sang 30 ang mabatian.

Voice ober:

“Ang atun kabuhi naligom sa paglaom kag kasulhay. Nanarisari ang anang dagway. Masami ang yuhom sang sangka pungyaon indi sarang magasugid kang kamatuoran kun ano ang ginapaambit ka anang tagipuson.

Sa tunga ka atun mga abilidad sa pagsuksok kang diyang mga maskara. Ano guid ang masami nga atun ginapaambit nga sugidanun kun kita imaw sa atun mga barkada?’’

 I

Nagasaot nga ikog kang burador sa kahawaan. Daw sa mga sikag kang paglaum nga nakaagum kang kalipay. Ginatunton ang ana ginhalinan sa manipis nga hilo’ panaug

Sadalum, isa ka bata ang mahugot nga nagakapot.

Manami ang ana yuhom kag puno’ sang kalipay samtang ginatugutan ang diyang burador nga magpataas. Sa likod kang diyang bata Makita si Angeli nga nakipagbahin sang kalipay sa pagpalupad kang burador sa tunga kang litik-litikon nga taramnan, nakuyos na mga lupa sa kainitun.

Si Angeli sa edad nga 6, may matayog nga pinsar, naintidihan na ang kabuhi kang sang kabata nga daw sa buradaor kon sa diin lang huyupon didto man palidon.

Kun sa diin niya mabatyagan ang kalipay rudto tana makig-imaw.  

“Yeeehhhheeeeey,” singgit ni Angeli “sige tuguti pa, agud mag-lupad guid sa ibabaw, imaw tana ka mga pispis’.

Masadya si Angeli nga gina wagay-way na ang ana mga bugton kag ang ana mga alima, nagasinaot, daw sa mga dahon kang kang kahoy nga nahuyopan ka hangin. Sa indi nadugay, nabatyagan niya,malapit na ang alas 2 sa hapon kun sa diin siya magpahuway sa balay, agud mag tulog imaw ang pinalangga nga nanay Lourdes. Dali-dali mag talikod, nagdalagan pa adto sa andang balay.

Sa guwa mabatian ni Angeli.

“Maiwan abi ako rudya, maduyo lang, hasta san-o?”

“Maatipan ta paman kamo nga mag-ina”

“Kinahanglan ko run mag abroad Lucas, uso run man ra kadya, bilin ang mag-asawa sa Pilipinas, agud lang makatibawas.”

“Yadi hay may obra ako sa manila, guin pauli mo guid ako”

“Ay lain man tana to”

“Kun kwarta man lang pangita nimo, mamidyusan taman ra, Sa rum-an pwede ko ka adto kay tatay, manghiram barakal ka motor para mapaandar ang tubig sa taramnan”

“Ah basta, indi mo ako mapunggan”

Burubuhay.. 

“Nanay diin kaw maadto?’’ nga naga pisngo-pisngo ‘ano ra gina bitbit mo?, biyaan mo kami ni tatay haw?

‘Angeli hmmm, indi maghibi, palangga ta kamo ni tatay mo’ ang hambal ni Lourdes ‘maguba beauty mo ghha, indi maghibi, nagaraw-ay kaw, turuka si nanay, gwafa gyapon hay wara bay paghibi’

‘Biyaan mo gali kami !’ hiribiun ni Angeli

Guin hubad ni Lourdes ang pulseras sa anang bugton nga buhat sa lubid, guin tugro ni Angeli.

‘Angeli suksokon mo diya ha, para indi malipatan si nanay, pag gina suksok mo diya imaw mo si nanay bisan diin’.

Nagahiribiun si Angeli samtang ang ana mata nalingaw sa pulseras, kag natalupangdan na nga si nanay nagapalayo sa ana panurukan, hasta nalipdan sa kakahonan ka mga taramnan. Si tatay lucas nagkupkop run kana, agud indi run magpadayon ka hibi.

 II

Naka pukos ang eskreen sa lubid kang karbaw. Amat-amat makita ang mga alima kang sang ka daraga nga naga kapot sa lubid hasta makita ang pulseras sa bukton.

Imaw ang ana nga nubyo naga duyan sa idalum kang Sarisa’.

‘Angeli, palangga ta guid ikaw’, luyag ko nga magpaksal sa indi guid magdugay’ ang hambal ni Martin ‘San-o mo gusto ?, magpalagyo ta sa diya nga lugar kag mapanaw sa sa marayo, agud indi ko masundan ka akun ginikanan’

‘hmmm.. hinugay gani Martin, sarangan mo ko darahon, ma bitbit mo ko ? pati tatay ko ? maypakadlaw nga sabat ‘Ay kon madara mo lang man ako, abay ang ginadaradara ko diya sa tiyan, andot indi abi ako magtawas kanimo’

‘Ay matuod gali, tatlo nalang ka bulan kag mabal-an run sa katawhan nga nagabusong kaw’ sabat ni Martin “Tama-tama lang guid to nga mabatun ko ang akon huray nga panubli ka akon ginakinan, kag matapos ko sa akun kurso”

‘Ti gusto mo mong, mangin tatay hilagi’maypalandi nga dugsing ni Angeli

“Anong gusto, hmmmm…kaw guid lang gapang gari-gari’

Masadya nga dugsinganay ka darwa hasta nag dalagan paadto sa kamalig kag maghulid.

Nadumduman ni Angelie nga 20 ka tuig na gali ang nagligad :

Halin ka ginbayaan ang mag ama, wara guid nakabalik ang nanay ni Angeli bisan man lang nagpadara ka sulat o kun pangumusta ka ana bata. Nabalitaan lang gali ni tatay na nga nagtawas sa iban nga lalaki sa china  hasta wara run batia. Kag si Lucas may gina puyo-puyo nga mabuot nga asawa, kun sa diin nangin matuod nga nanay ni Angeli. Ugaring bataon pa tana napatay sa cancer,  hilapit mag gradwesyon si Angeli sa Elementarya. Si tatay Lucas sa balay naga pungko sa wheelchair, apat na katuig kang tana na hulog sa sangka konstraksyon, swerte hay nabuhi pa, pero wara run tsansa nga makapanaw liwan.

‘Martin, ano nalang kun mabal-an diya ka ginikanan mo ? may pagka balaka nga pamangkot nga naga turok sa uhot ka atup, kag nag piyong ang mata.

 III

  Makit-an sa tunga ka lamesa ang manami nga mga pagkaon, manami nga mga dekorasyon sa balay nga nakasab-it. Mga supa nga pangharianun, ang dingding nasab-itan ka mga maharalun nga mga painting, kag mga dekorasyon nga mga state-sayd. Ang salog mga marmol nga na nagagintab.

Sa sala’ nagapungko ang mag-asawa nga daw sa Doña,  naga manikwatro, nagabasa ka magazine.

‘Indi ko gusto nga makig-imaw kaw pa sa babaye nga ra’ pangara ni Doña Juada ‘Ano klase nga pamilya nga imo paga-atubangon kag sagudon ?’

‘Mommy, palangga ko si Angeli, kag tana lang sa karakuon ang nagatugro ka kalipay, labaw pa sa manggad nga akon ginahandum’

‘Hinugay, Martin, wara kaw ti mabuol bisan maniki sa akon propredad kun suwayon mo kami ni mommy mo’ ang sabat ni Don Ignacio ‘bahol nga kahuruy-anan sa atun pamilya ang magpangasawa ka sang ka daw suloguon, ngarang taga bukid’

‘Ok, dad I understand’ pa ingles nga sabat ni Martin ‘pero daad naintihan nyo man ako, ang problima kang sang ka manggaranun, taas it panurukan, indi run guid haw pwede sarang mag puknit kang taga lupa’

‘Weither you like it or not, we bought you ticket to go to New Jersey soon as possible’ dugang nga pangara ni Doña ‘Tomorrow, imawan kaw ni daddy mo magpa airport’.

‘Okay fine’ang hambal ni Martin.  Buhay run nga gina bawalan si Martin halin ka highschool na, pero hawot guid ang ana pinsar, indi basta-basta masuway, ngita guid ka pamaagi agud ma imaw si Angeli.

Dali-dali guwa sa pwertahan nga may palampos, nagdalagan paguwa si Martin, nagpaandar ka ana morotbike agud adtunan na si Angeli. Kag sa huyog kang tyempo indi nalikawan ni Martin ang mahitabo. Nasugalaw  na ang sangka trysikol sa likuan, tana nahulog sa banglid sa subra ka likaw, sa subra guid ka dasig ang ana nga pagpadalagan.

Sang ka bulan ang naligad nga kasubo ang naaguman ni Angeli kang nadura sa ana atubangan ang pinalangga nga Martin. Darwa man kasemana ang nagligad kang ang ana tatay namatay sa subra ka pinitinsya, kulang sa painum ka bulong.  Masakit sambitun sa tagipusoan ang tanan nga amat-amat naga kadarura sa anag kabuhi ang tanan nga paglaom. Ang mag hutik kag tinaga sa anang mga pilangga preska sa anang pinsar samtang tana nag pamanila kag nangita ka tarbaho. Nagpaningkasog nga mabatun bilang sangka labandera sa umpisa hasta nagtinguha,natuman ang higayon nga maka eskwela. Ang ana gina dara-dara sa tiyan nahulog man to gani sa subra na pangabudlay.

 IV

Darwa ka tuig nagligad :

Si Angeli nagapungko sa tiilan ka ana  bag-o nga bana’ imaw ka mga barkada, sa binit kang baybay, makita ang sang ka botelya nga wiski kag mga tsetserya,nagtagayanay. Nanarisari-sari nga sugidanun ang mabatian sa palibot, daw sa buta lang ka kalipay.

Ang harakhak, naputos sa kadulom kang kagabihon, imaw ang malamig nga dapya kang hangin nga gina sulay sa mga manipis nga balod paadto sa margahan. Samtang ang kalayo nga andang gina tutdan nagatunaw kang andang mga masubo nga inagyan sang kabuhi, ginatuytoy ang dalan kang andang mga pinalangga paadto sa langit.

Amat-amat dulom kag naga blangko ang eskreen.

Voice Ober:

 ‘Hambal nanda ang huyog kang tyempo dala halin sa punoan, ang kabuhi nakasulat suno sa mga inagyan kang nauna nga hinrasyon. Kun ano ang nadangpan kang mga ginikanan, suno sa pagpati mangin isa ka dalan ma paga-apakan kang kabataan. Pero diya akun mahambal matuod man kun sa indi, ang kanami kang kabuhi nasandig sa inyo mga alima.’

END

	1. 23-03-2008 20:39
	Kruuuuuuuuuhay Badong! Dabest-dabest bro ba........ Registered Report

kilimanjaro

	2. 06-06-2008 11:16
	whewwwwwwww waaaaaaaaa...astig gin basa' mo guid bah Registered Report

artebadong

Only registered users can write comments.
Please login or register.

Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.6
AkoComment © Copyright 2004 by Arthur Konze - www.mamboportal.com
All right reserved