cons...ano run kahulugan na kadya? tirawan ko bi?

galihuk - gahulag
gakalihuk
gamokra - bukas ang mata
gamurarat - ginaturuk kang buhay?
gadihok-dihok
gahulag
galigid - gabatang nga gahulag patakilid (hi hi hi)
gatuyub - galibot
galiso - hulag sa tuo ukon wala
gabaliskad - kung ano ang sa babaw nagpa-idalum kag vice versa?
gadapyos - nag-agi lang nga wara gid nag-tandug kamayad
gadalin-as - naka-danlug
gakaya - ang likod sa salug ukon sa sangka butang kag ang atubang amo ang sa babaw
gatuwad - ang buli na amo ang sa atubang
gatiwarik - sobra pa sa gatuyub kadasig
gatisok
gakapyot - nagakaput gid sa sangka butang kag budlay huksun
gatumpok - nabutang sa sanka lugar lang
galu-ay
gatingig

.......

Ba-ong ----Ba-ong, wild vine plant, round shape ang dahon daw may anggid sa dahon kang agdaw, nagapamuhi sa habok nga lupa, medyo banglid, duro dalingag. Anang sulod marayo sa anang puno. Makatul kon ginapanitan, madanlug kag maragkot. Kon tangkon gani may rabo kag may ganas man. Ang ba-ong bukon ti mabakal hay wara makilala kang tanan. Manami ria kan-on may ana gid nga sabor.

Banayan---wild vine plant daw sa ubi anang dahon pero marigwis kag gagmay. Daw sa ubi ria anang sulod pero malabug kag mas matam-is pa ria sa ubi. Madalom ria kon kalyon pwede malumngan kang karbao kadalum. Duro ria sa banwa hay popular ang banayan.

Sap-ang ....wild vine plant, bukon dya ti kilala kang tanan, nagatubo sa binit kang sapa sa banglid kag rapit sa puno kang kawayan. Anang sulod karia sugpon sa anang puno, daw inumul ria kabahul ginalibutan kang gamot nga nagatiringkarag lantawon, kon tangkon mo ganuton nga saaw may buhok, may ana gid nga sabor.

kayos.........wild vine plant, malapad ang dahon nga may dugi sa likod, hapaw sa lupa anang sulod, nagaparanga-panga lang. May taguk ria nga makapalingin sa tawo. Ginapanitan ria kag ad-adun. Ginahuroman sa tubig para nga anang duga nga makarilingin maanud sa tubig. Gina-tig-ang ria sa panahon kang tagrutum, ilabi na sa bulan kang Agusto wara pa ti ani ang kalubad nga paray okon dumali. Sal-i ra sa kan-on para lang nga indi magutum.

Bakwit .....kamuteng kahoy dya nga wild, nagapanubo lang it ana. Makarilingin dya tungod hay nagla-on anang sulod sa lupa. Gina-ad ad dya kang ibulad.

Arsili .... amo dya ang another term kang dagmay nga palawan

Dagmay nga palawan ----dagmay nga anang sulod lang gina-tanuk, anang dahon gina tula kag idamog sa baboy. Dahon na daw badyang lang tawon pero gagmay.

Udag ---wild taro plant nagabuhi bisan diin lang. Wara pagpanulud pero nagadawog anang takway kag magpamuhi liwan. Ogbus lang ang ginatula, makakol dya kon indi kaw makamaan magtimpla.

Amo dya ang directa nga hubad sa English: Isli lang ninyo kon indi husto

gakalihuk ------is doing it ----gakalihuk ron
gamokra ------her eyes are open ----- ang mata na gamokra
gamurarat -is looking with open wide eyes ------gamurarat gid ba mga mata na
gadihok-dihok - is moving slowly ---------- ang ulod gadihok dihok
gahulag -- is moving, alive -------buhi pa gahulag
galigid --is rolling --bola galigid
gatuyub -- is spinning - ang kasing gatuyub
galiso -- is turning ---- Ang karbao galiso sa wala
gabaliskad --is inside out ----Anang samra gabaliskad
gadapyos ---is slipping --- Ang kahig gadapyos sa la-o
gadalin-as ---is sliding ---madanlug ang snow nakadalin-as
gakaya --is laying by her/his back ------wara gakulob kondi gakaya
gatuwad --- bending with her/his head down ward --gatuwad kon magtanum
gatiwarik ---is upside down ---- ang ulo sa idalum gatiwarik hay ginbitay
gatisok ---the pointed part is stuck it down ---gatisuk ang tarawis
gakapyot ---is holding tight ----gakapyot para indi mahulog
gatumpok ---the dirty laundry is filling up ---gatumpok ang lagu
galu-ay ----t-shirt is falling on one side on your shoulder down
ang Kamisita mo galu-ay sapihak mo nga abaga
gatingig --is bending her/his head sideward ---- gatingig ang ulo

nang cons may english term bala ang naga panamkon?


na mentionar ni nang mary kaina sa chat mung! thanks.

Psyche: dya ang pina-marapit nga words sa English kon wara ako magsala..

panamkun - conceive

gapanamkun - conceiving,

nagpanamkun - conceived

ginpanamkun - had conceived

sa panahon nga nagapanamkun - during the conception

ay kanami ang idea mo,nami seguro kon mag published daad kay mga words na kinaray-a tapos e translate sa english.daw pocket book bala para sa mga turista.dapat kon may editorial sa San Jóse nami man diya daad nga proyect . Ano sa imo? kisses nenengfe